Related Articles
India’s Independence Celebrations Began on August 14 Night After Astrologers Called August 15 Inauspicious
ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ 14 ਅਗਸਤ ਰਾਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਜਸ਼ਨ
15 ਅਗਸਤ ਦੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਅਸ਼ੁੱਭ ਮਹੂਰਤ
ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਅਸ਼ੁੱਭ’ ਲੱਗਿਆ ਸੀ 15 ਅਗਸਤ ਦਾ ਦਿਨ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਗਾਜ਼
ਭਾਰਤ ਹਰ ਸਾਲ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ 1947 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਬਾਦਲੇ ਲਈ 14 ਅਤੇ 15 ਅਗਸਤ ਦੀ ਦਰਮਿਆਨੀ ਰਾਤ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਖਰੀ ਵਾਇਸਰਾਏ ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣ ਲਈ 15 ਅਗਸਤ 1947 ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਚੁਣੀ ਸੀ। ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਲਈ ਇਸ ਤਾਰੀਖ ਦੀ ਖਾਸ ਅਹਿਮੀਅਤ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ 15 ਅਗਸਤ 1945 ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਜਾਪਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸਮਰਪਣ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਸੀ।
ਪਰ ਜਦੋਂ 15 ਅਗਸਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਹਿਸਾਬ ਮੁਤਾਬਕ 15 ਅਗਸਤ ਦਾ ਦਿਨ ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਸ਼ੁੱਭ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਗ੍ਰਹਿ-ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਇਸ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁੱਭ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ 15 ਅਗਸਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਬਦਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਸਤਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੈਅ ਤਾਰੀਖ ਵੀ ਕਾਇਮ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਭ ਮਹੂਰਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਠੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਦਾ ਵੀ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕੇ।
ਇਸੇ ਕਾਰਨ 14 ਅਗਸਤ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਜਲਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਗੂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰਾਤ 12 ਵਜੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਨਵੇਂ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰਕਾਰੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੱਤਾ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ 14 ਅਗਸਤ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ‘Tryst with Destiny’ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। 14 ਅਗਸਤ ਦੀ ਰਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸਮਾਗਮ ਘੜੀ ਦੇ 12 ਵੱਜਦਿਆਂ ਹੀ 15 ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ 14/15 ਅਗਸਤ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁੱਭ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮੂਲ ਤਾਰੀਖ 15 ਅਗਸਤ ਚੁਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ 14 ਅਗਸਤ 1947 ਦੀ ਰਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 15 ਅਗਸਤ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਕੁਝ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਅਸ਼ੁੱਭ ਮਹੂਰਤ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹੀ ਤਾਰੀਖ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੌਮੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।
