Related Articles
डिजिटल डॉलर को लेकर दुनिया भर में चिंता बढ़ती जा रही है। कई विशेषज्ञों का मानना है कि अगर अमेरिका डिजिटल करेंसी (CBDC) लॉन्च करता है, तो इसका असर वैश्विक मुद्रा प्रणाली और बैंकिंग सेक्टर पर पड़ सकता है।
रिपोर्ट के अनुसार, डिजिटल डॉलर से पारंपरिक बैंकों की भूमिका कमजोर हो सकती है, क्योंकि लोग सीधे केंद्रीय बैंक के साथ लेन-देन कर पाएंगे। इससे बैंकिंग सिस्टम में तरलता (liquidity) की कमी आ सकती है और वित्तीय संकट का खतरा बढ़ सकता है।
कुछ अर्थशास्त्रियों का कहना है कि यह कदम वैश्विक स्तर पर डॉलर की ताकत को और बढ़ा सकता है, जिससे अन्य देशों की मुद्राओं पर दबाव पड़ेगा। खासकर विकासशील देशों को इससे ज्यादा जोखिम हो सकता है।
भारत जैसे देशों के लिए भी यह एक चुनौती बन सकता है। यदि डिजिटल डॉलर अंतरराष्ट्रीय लेन-देन में ज्यादा इस्तेमाल होने लगता है, तो इससे रुपये की स्थिरता और आर्थिक संतुलन प्रभावित हो सकता है।
हालांकि, कुछ विशेषज्ञ इसे तकनीकी प्रगति का हिस्सा मानते हैं और कहते हैं कि सही नीतियों के साथ इसके जोखिम को कम किया जा सकता है।
ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀ ਕਰੰਸੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਹਟ, ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਉੱਡੀ, ਭਾਰਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ
ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਕਰੰਸੀ (CBDC) ਲਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਗਲੋਬਲ ਕਰੰਸੀ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਡਾਲਰ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਸਿੱਧਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਦੀ ਘਾਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਡਾਲਰ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਤਾਕਤ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਡਾਲਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਹੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਖਤਰੇ ਘਟਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
