Related Articles
GE ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਅਹਿਮ ਰਾਜ ! 260 ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੱਚ ਆਵੇਗਾ ਸਾਹਮਣੇ?
Air India Plane Crash : ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਵੱਡਾ ਅਪਡੇਟ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇਸ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਕੜੀ ਵੀ ਜੁੜ ਗਈ ਹੈ।
Air India Plane Crash : ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਵੱਡਾ ਅਪਡੇਟ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇਸ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਕੜੀ ਵੀ ਜੁੜ ਗਈ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ GE ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਨੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਬੋਇੰਗ 787 ਡ੍ਰੀਮਲਾਈਨਰ ਹਾਦਸੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਆਪਣੀ ਇੰਜਣ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਇਨਵੈਸਟਿਗੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ (AAIB) ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਜਹਾਜ਼ 12 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 260 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। GE ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਇੰਜਣ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਫਾਈਨਲ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਰਾਹ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਹੋਇਆ ?
GE ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੰਜਣ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਤਕਨੀਕੀ ਹਿੱਸਾ AAIB ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਨਪੁੱਟ ਮਿਲ ਗਏ ਹਨ। ਫਾਈਨਲ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਖ਼ਰੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ 12 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ AAIB ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰਿਮ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਸਿਸਟਮ, ਫਲਾਈਟ ਰਿਕਾਰਡਰ ਡਾਟਾ, ਇੰਜਣ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਮੇਨਟੇਨੈਂਸ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। AAIB ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਫਾਈਨਲ ਰਿਪੋਰਟ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਕੋਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਤਾਰੀਖ ਹਾਲੇ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਹਾਦਸਾ?
12 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲੰਡਨ ਗੈਟਵਿਕ ਜਾ ਰਹੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਫਲਾਈਟ ਟੇਕਆਫ਼ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 32 ਸਕਿੰਟ ਬਾਅਦ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਬੀ.ਜੇ. ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਉੱਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗੀ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ 230 ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ 12 ਕਰੂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਚਿਆ, ਜਦਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ 19 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜੁਲਾਈ 2025 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਟੇਕਆਫ਼ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਫਿਊਲ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ “ਰਨ” ਤੋਂ “ਕਟਆਫ਼” ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੋਵੇਂ ਇੰਜਣ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਕਾਕਪਿਟ ਵਾਇਸ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਪੁੱਛਦਾ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਬੰਦ ਕੀਤੇ, ਜਦਕਿ ਦੂਜਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਸ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ GE ਦੇ GEnx-1B70 ਇੰਜਣ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ।
ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਉੱਠਦੇ ਸਵਾਲ
ਜੁਲਾਈ 2025 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਪਾਇਲਟਸ (FIP) ਨੇ AAIB ਤੋਂ ਬੋਇੰਗ ਅਤੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਵਾਧੂ ਤਕਨੀਕੀ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ “ਪਾਇਲਟ ਸੁਸਾਈਡ ਥਿਊਰੀ” ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇੰਡਿਅਨ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਪਾਇਲਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਗਲਤੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਟਕਲਾਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। AAIB ਦੀ ਫਾਈਨਲ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਇੰਜਣ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੋਇੰਗ 787 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਜਾਂਚ, ਸਖ਼ਤ ਮੇਨਟੇਨੈਂਸ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਰਚਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ?
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਨਜ਼ਰ ਰਹੇਗੀ
1. ਕੀ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਬੋਇੰਗ 787 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਹੁਕਮ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ?
2. ਫਾਈਨਲ ਰਿਪੋਰਟ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਜਣ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
260 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ
ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੇ 260 ਪਰਿਵਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਆਖ਼ਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਅਸਲ ਵਜ੍ਹਾ ਕੀ ਸੀ।
GE ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਰਿਪੋਰਟ AAIB ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੰਜਣ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕੀ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
