Breaking News
Home / ਲੇਖ / ਉਹ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਡਾ ਅੰਬੇਦਕਰ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ

ਉਹ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਡਾ ਅੰਬੇਦਕਰ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ

ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਗ਼ਲਤ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ? ਕੀ ਸਾਈਮਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹਾਮੀ ਸਨ ਡਾ ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ? ਕੀ ਹੈ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦਾ ਏਜੰਡਾ ..ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਮਨੋਜ ਸਿੰਘ ਬਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਲ ਖਾਸ ਗੱਲਬਾਤ

ਅਕਸਰ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਕਿ ਡਾ ਅੰਬੇਦਕਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਲਿਤਾਂ ਸਮੇਤ ਸਿੱਖ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਮੌਕੇ ਦੇ ਸਿੱਖ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਬਣਨ ਦਿੱਤਾ।
ਉਹ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਡਾ ਅੰਬੇਦਕਰ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ।

* ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਡਾ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੂੰ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, ”ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।” (Keer, Page 255)

* ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੱਬੇ ਕੁਚਲਿਆਂ ਲਈ ਘੱਟ ਲਾਭਦਾਇਕ ਵਿਕਲਪ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਨ।
ਜੇ ਦੱਬੇ ਕੁਚਲੇ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।

* ‘ਜੇ ਦੱਬਿਆ ਕੁਚਲਿਆ ਵਰਗ ਇਸਲਾਮ ਜਾਂ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ, ਬਲਕਿ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੇ ਉਹ ਸਿੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ।’ (Keer, Page 279)

* ਮਈ 1936 ਵਿੱਚ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਅਤੇ ਭਤੀਜੇ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਭੇਜਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਡੇਢ ਮਹੀਨਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। (Keer, Page 276) ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ 13 ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਭੇਜਿਆ।
ਸਮੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਜਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਇੱਕ ਪੈਰੋਕਾਰ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੋਹਰੀ’ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।

ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਬੰਬਈ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੱਠੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ। (Keer, 284)
* ਦੱਬੇ ਕੁਚਲੇ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਸਮੂਹ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀਆਂ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਬੰਧੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਿੱਖ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨੇਤਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਚਿੰਤਤ ਸਨ,ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕਾਂ ਕਾਰਨ ਡਾ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਐਣ-ਐਲਾਨਿਆ ਅੰ ਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਸਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਕਿ ਡਾ ਅੰਬੇਦਕਰ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਾ ਕਰਨ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਕੇਵਲ ਮੌਕੇ ਦੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਹੋਰ ਕਾਰਨ, ਜਮਾਂ-ਘਟਾਓ ਵੀ ਸਨ।
-ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸਹੋਤਾ | ਸਰੀ | ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ

About admin

Check Also

ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਨ ਸ ਲ ਕੁ ਸ਼ੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਬਣਾਏ ਲੋਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਖਿਲਾਫ ਜਤਿੰਦਰ ਪੰਨੂ ਨੇ ਹਾਈਕੋਰਟ ਵਿਚ ਪਾਈ ਸੀ ਰਿਟ

ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਦੇ ਅਖਬਾਰ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਜਤਿੰਦਰ ਪੰਨੂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿਚ ਜਿਸ ਤਰਾਂ …

%d bloggers like this: